Voor een waterput heb je een pomp nodig die past bij de diepte van je put. Is je put ondieper dan 8 meter? Dan volstaat een oppervlaktepomp die je naast of boven de put plaatst. Gaat je put dieper dan 8 meter? Dan is een bronpomp (ook wel onderwaterpomp of dompelpomp genoemd) de juiste keuze. Die hang je onderin de put en die duwt het water omhoog, in plaats van het omhoog te zuigen.
Dat verschil is meteen de kern van alles wat je moet weten. Zuigen werkt alleen tot ruwweg 8 meter diepte, omdat de atmosferische druk daarboven niet genoeg kracht geeft. Duwen vanuit de diepte heeft die beperking niet. Koop je een oppervlaktepomp voor een diepe put, dan werkt die simpelweg niet.
Oppervlaktepomp of bronpomp: wanneer kies je wat?
Een oppervlaktepomp staat bovengronds, is makkelijk te installeren en te onderhouden, en is over het algemeen goedkoper in aanschaf. Je sluit een zuigslang aan die je in de put hangt. Dit werkt goed bij een put tot maximaal 8 meter diep. Let op: die 8 meter is de verticale afstand tussen de waterspiegel en de pomp, niet de totale diepte van de put. Staat je waterspiegel op 5 meter, maar staat de pomp nog een meter hoger op een platform? Dan is de zuighoogte al 6 meter.
Een bronpomp is smal en langwerpig van vorm, zodat hij in een putbuis past. Je laat hem zakken tot onderin de put, vlak boven de bodem of bovenin de waterzuil. De pomp werkt elektrisch via een kabel die je naar boven leidt, samen met een persslang. Dit type pomp is geschikt voor putten van 8 meter tot soms wel 100 meter diep. Hij is duurzamer te noemen bij zwaar gebruik, maar lastiger bereikbaar als er iets mis gaat.
| Type pomp | Putdiepte | Plaatsing | Onderhoud |
|---|---|---|---|
| Oppervlaktepomp | Tot 8 meter | Bovengronds, naast de put | Makkelijk bereikbaar |
| Bronpomp / dompelpomp | Dieper dan 8 meter | Onderin de put | Moeilijker bereikbaar |
Waar let je op bij de keuze van een waterpomp voor je waterput?
Putdiameter is een praktisch punt dat mensen soms vergeten. Bronpompen komen in vaste diameters, vaak 3 inch of 4 inch. Meet de binnendiameter van je putbuis voordat je een pomp koopt. Een pomp die net te breed is, past er gewoon niet in.
De opvoerhoogte is minstens zo belangrijk als de putdiepte. Een pomp met een maximale opvoerhoogte van 30 meter pompt water niet automatisch 30 meter ver door een horizontale leiding. Horizontale afstand en bochten in de leiding kosten ook druk. Gebruik de specificaties van de fabrikant om je totale “equivalent lengte” te berekenen, of vraag dit na bij de leverancier.
Het debiet, dus de hoeveelheid water die de pomp per uur of minuut levert, moet passen bij je gebruik. Voor een moestuin of een huishoudelijke aansluiting heb je een ander debiet nodig dan voor het besproeien van een groot perceel. Zorg dat de pomp ook past bij wat de put zelf kan leveren. Pompt de pomp sneller dan de put aanvult, dan zuig je de put leeg en kan de pomp droog draaien. Dat beschadigt hem snel.
Kies bij voorkeur een pomp met droogloopbeveiliging, zeker voor gebruik bij een put met een wisselend waterpeil. Die beveiliging schakelt de motor automatisch uit als er geen water meer is.
Zelf installeren of niet?
Een oppervlaktepomp aansluiten op een ondiepe put is voor de meeste mensen goed zelf te doen. Je hebt een zuigslang nodig, een terugslagklep (zodat de slang gevuld blijft en de pomp niet opnieuw hoeft te worden gevuld bij elk gebruik) en een standaard 230V aansluiting.
Een bronpomp in een diepe put installeren is technisch wat complexer. De pomp moet op de juiste diepte hangen, de kabel en persslang moeten goed worden bevestigd en de aansluiting op het leidingnet vraagt aandacht. Bij twijfel is het verstandig een installateur in te schakelen, zeker als de put ook gebruikt wordt voor drinkwater. In dat geval zijn er ook wettelijke eisen rondom de waterkwaliteit en de bescherming van het grondwater.
Een waterpomp voor een waterput koop je dus niet puur op merknaam of prijs, maar vooral op putdiepte, putdiameter en je waterverbruik. Meet eerst, koop dan. Zo voorkom je dat je een pomp retourneert of, erger nog, een pomp droog laat draaien omdat hij niet bij de put past.
