Gezondheid

Een huis mag niet schadelijk zijn voor uw gezondheid. In het Bouwbesluit is dat gegarandeerd. Daar moet iedereen zich aan houden. Veel zelfbouwers gaan een stap verder en bouwen een huis waar zij zich werkelijk prettig in voelen. Hieronder leest u over:

  • ruimte
  • licht
  • lucht
  • geluid 

In het boekje Weldadige Woningen vindt u tips over gezond bouwen. Ook MilieuCentraal geeft tips.

Ruimte

Mensen die tevreden zijn met hun (directe) woonomgeving zijn minder vaak ziek. Dat blijkt uit onderzoek. Een gezonde woning is een logisch verlengstuk van de (gezonde) buitenruimte. Denk van buiten naar binnen en stem de indeling van uw huis af op de zon en de omgeving. Dan krijgt het huis extra kwaliteiten die niets kosten maar veel waard zijn.

Een transformatiegebouw heeft vaak een grote verdiepingshoogte. Dat geeft een extra kwaliteit die u in het ontwerp kunt benutten. In klushuizen bestaat soms de mogelijkheid om twee boven elkaar gelegen woningen via een vide te verbinden. 

De indeling van een gezonde woning is flexibel zodat de woning kan meegroeien met de leeftijd, mobiliteit en gezondheid van de bewoners. Een flexibel indeelbaar appartement biedt ruimte aan alle functies die zij eraan willen geven.

Maak zo goed mogelijk gebruik van de buitenruimte zoals die is. Dat geldt voor water, groen, bomen, hoogteverschillen, bestaande bebouwing en bestaande architectuur. Als u deze elementen meeneemt in een nieuw ontwerp, geeft dat identiteit, herkenbaarheid en binding.

Licht

Een huis met daglicht is aantrekkelijk. Mensen trekken altijd op het licht af. Licht dringt tot ver in de woning door als het huis grote en hoge kamers heeft met hooggeplaatst glas, transparante onderdelen in deuren en tussenmuren, reflecterende elementen en daklichten. Ook een atrium of een vide met vertrekken grenzend aan de zuidgevel van het huis, vergroot de daglichttoetreding.

Lucht

Om in uw huis voldoende verse lucht te krijgen en schadelijke stoffen af te voeren, moet u spuien en ventileren. Spuien betekent dat u een kwartier tot een half uur een raam of deur openzet waardoor in één keer de hele luchtinhoud van een kamer wordt ververst. Ventileren betekent dat er permanent lucht uit de woning wordt afgevoerd en verse lucht wordt toegevoerd. Hiervoor is een ventilatie-installatie nodig.

Er bestaan twee principes voor een ventilatie-installatie:

  • Mechanische ventilatie
    Gebruikte lucht wordt op een aantal punten in huis afgezogen en via een dakdoorvoer naar buiten geblazen. Verse lucht komt via ventilatieroosters, meestal boven de ramen, op natuurlijke wijze naar binnen.
  • Balansventilatie
    Gebruikte lucht wordt op een aantal punten afgezogen en verse lucht op andere punten toegevoerd. Uit de afgevoerde lucht wordt de warmte teruggewonnen en toegevoegd aan de verse lucht.

Bij de aanleg van ventilatiesystemen worden veel fouten gemaakt. Bijvoorbeeld door een minimaal ontwerp, een slordige uitvoering en een gebrek aan afstemming tussen architect, aannemer en installateur. Het is daarom belangrijk hier extra kritisch op te zijn.

Verder lezen:

De publicatie “Ventilatiesystemen in energiezuinige nieuwbouwwoningen” geeft een overzicht van de belangrijkste ventilatiesystemen in de huidige praktijk en hoe je, zonder expert te zijn op het gebied van ventilatie, kunt bijdragen aan een betere kwaliteit.

Het Lente-akkoord (een initiatief van Aedes, Bouwend Nederland, NEPROM, NVB en BZK) heeft de publicaties ‘Balansventilatie met wtw in de woningbouw’ en ’Mechanische ventilatie in woningen’ uitgebracht. Hierin zijn de belangrijkste succesfactoren voor een goede toepassing beschreven.

De Vereniging Leveranciers van Luchttechnische Apparaten (VLA) is de overkoepelende brancheorganisatie voor fabrikanten, leveranciers en dienstverleners op het gebied van luchttechnische apparaten. Om de kwaliteit van ventilatiesystemen te waarborgen heeft de VLA onder andere de ventilatieprestatiekeuring (VPK) ontwikkeld. Vraag de installateur hiernaar.

Geluid

Geluidhinder kan de oorzaak zijn van tal van gezondheidsklachten. Geluid van buiten, zoals wegverkeer, leidt tot de meeste klachten. Burengerucht is de tweede bron van geluidhinder. Daarna installaties zoals de ventilatie, een warmtepomp, een lift, leidingen en huishoudelijke apparaten.

De maximaal toelaatbare niveaus voor geluid van buiten, geluid van installaties en nagalm staan in het Bouwbesluit. Daarbij zijn de normen voor bestaande bouw soepeler dan die voor nieuwbouw.

Mogelijkheden om geluid van buiten tegen te houden:

  • Goede thermische isolatie van de buitengevel houdt ook geluid tegen.
  • Kies voor drievoudig glas met verschillende glasdiktes.
  • Maak een slimme indeling: verkeersruimtes zoveel mogelijk aan de drukke kant, slaapkamers aan de stille kant van het gebouw.

Mogelijkheden om geluid vanbinnen te beperken:

  • Let op geluid dat veroorzaakt wordt door ventilatie.
  • Voorzetwanden, verlaagde plafonds en zachte vloerbedekking kunnen het huis stil maken.
  • Beperk nagalm in verkeersruimten door toepassing van geluidsabsorberend materiaal aan wanden en plafonds en verend materiaal op vloeren.
  • Zorg dat installaties en apparaten op rubbers staan, in een afsluitbare kast. Zet installaties op, of hang ze aan bouwdelen met veel massa.
  • Gebruik voor watervoerende leidingen en buizen een ruime diameter en zorg voor korte leidingafstanden.
  • Isoleer standleidingen van het toilet.

Vaak staan utiliteitsgebouwen op locaties met een geluidsbelasting die voor woningen te hoog is. Om geluidsbelasting te beperking kunt u: 

  • Voor de originele gevel plaatst u een tweede (dove) gevel, vaak van glas, die het meeste geluid tegenhoudt.
  • Aan de gevel brengt u een coulissenscherm aan, bestaande uit verticale geluidsabsorberende lamellen. Het combineert geluidsreductie met een open karakter voor ventilatie en daglichttoetreding. Voor een gevel parallel aan een verkeersweg is hiermee een geluidsreductie van circa 8 dB haalbaar en voor een gevel haaks op de weg 13 dB.

Zie voor meer informatie de factsheet ‘Transformatie en geluid’ van het Expertteam (kantoor)transformatie.