Energie (installaties)

In een energiezuinig huis kunt u met energiezuinige installaties een tweede stap zetten. Let op dat u een slecht gebouwd huis niet zo gemakkelijk kunt ‘redden’ door er energiezuinige installaties in te zetten. Hier vindt u informatie over:

  • verwarming
  • warmwater
  • ventilatie
  • zonne-energie 

Verwarming

Warmtepomp

Een warmtepomp maakt gebruik van restwarmte, ventilatiewarmte, warmte uit de omgeving of warmte uit de grond. Met behulp daarvan zorgt een warmtepomp op een efficiënte manier ervoor dat het huis wordt verwarmd. Een warmtepomp is goed te combineren met lagetemperatuurverwarming. Een warmtepomp werkt op elektriciteit. Als u ook op elektriciteit kookt hebt u in huis geen gasaansluiting meer nodig. De meeste bodemwarmtepompen leveren ook energie voor de bereiding van warm tapwater.

Bodemwarmtepomp

Als een warmtepomp gebruikmaakt van de warmte in de ondergrond, kan het systeem in de zomer worden omgedraaid: dan wordt warmte aan de woning onttrokken en in de grond gestopt. Dat is belangrijk omdat daardoor de bodembron goed op temperatuur blijft. Koppeling van een bodemwarmtepomp met zonnecollectoren kan het rendement ven het systeem nog verder verhogen. Het warmteoverschot dat de collectoren in de zomermaanden opvangen, wordt in de bodembron bewaard voor de wintermaanden. 

Luchtwarmtepomp

Ook de buitenlucht kan dienen als bron voor een warmtepomp. Een luchtwarmtepomp werkt net als een airco: de buitenlucht wordt gekoeld en de ontrokken warmte wordt afgestaan aan de woning. In de zomer kan het systeem omdraaien en werkt het als een airco. De luchtwarmtepomp werkt efficiënt tot een buitentemperatuur van zo'n 5 graden. Als het kouder wordt, daalt het rendement sterk. 

Warmtenet

Warmtenetten bestaan in vele soorten en maten. Van grootschalig met tienduizenden aansluitingen tot kleine systemen voor een tiental woningen. De duurzaamheid van de systemen hangt af van de duurzaamheid van de bron. Klassieke warmtenetten werden ook wel stadsverwarming genoemd. Tegenwoordig zijn er ook veel warmtenetten met een meer duurzame bron, zoals toepassing van restwarmte van industrieën, datacenters of kassen, of warmtenetten op basis van een centraal warmte-koudesysteem.  

Het Lente-akkoord heeft in een factsheet over wko-systemen enkele do’s-and-don’ts toegelicht.

Pelletkachel 

Een pelletkachel werkt door verbranding van houtpellets. Houtpellets zijn gemaakt uit houtafval en gelden als biomassa. De toepassing van een pelletkachel wordt daarom aangemerkt als vorm van hernieuwbare energie. Voorwaarde voor subsidie is, dat de kachel het verbrandingsproces grotendeels automatisch regelt. Dan kan het rendement oplopen tot 90 procent. Let bij de aankoop van houtpellets op kwaliteit en herkomst.

Laagtemperatuurverwarming

Laagtemperatuurverwarming (LTV) is in nieuwbouwwoningen gebruikelijk. Het systeem maakt gebruik van slangen in de vloer (vloerverwarming) en/of de wand (wandverwarming) waardoor warm water stroomt. De lage temperatuur geeft gelijkmatige stralingswarmte af. Het systeem kost weinig energie en zorgt voor een stabiele binnentemperatuur. Er zijn geen radiatoren nodig zodat er ook minder luchtverplaatsing is. U hoeft ’s nachts of bij afwezigheid niet meer de thermostaat lager te zetten. Bij toepassing van een warmtepomp is LTV vereist. Maar ook warmtenetten leveren steeds vaker een lagere temperatuur.

Warm water

Zonneboiler

Met een zonneboiler kunt u tapwater verwarmen. De installatie bestaat uit een zonnecollector en een voorraadvat. In de collector wordt water door de zon verwarmd. In een voorraadvat wordt die warmte overgedragen aan drinkwater. De installatie is vaak aangesloten op een combiketel. Die zorgt ervoor dat het water op de tappunten minimaal 55 graden is. Bacteriën krijgen dan geen kans.

Douche-wtw

Met het douchewater verdwijnt ook de warmte in het doucheputje. Met een douche-wtw haalt u die terug. U kunt hiermee maximaal 90 procent van de warmte uit het afvoerwater halen en toevoegen aan de watertoevoer. 

Ventilatie 

In een goed geïsoleerd en kierdicht gebouwd huis is ventilatie een must. Het is essentieel dat het verwarmingssysteem en het ventilatiesysteem op elkaar zijn afgestemd. Er zijn twee ventilatiesystemen waar u uit kunt kiezen:

  • Mechanische ventilatie met mechanische afvoer en natuurlijke toevoer.  via ventilatieroosters in de gevel. Het systeem bestaat uit ventilatieroosters in de gevel, afzuigpunten op verschillende plaatsen in huis en luchtkanalen die naar een centrale ventilatie-unit leiden, vaak op zolder of in een techniekkast. 
  • Balansventilatie met mechanische toevoer én mechanische afvoer. Met dit systeem wordt lucht uit de woning afgezogen. De warmte wordt aan deze lucht onttrokken en door een warmtewisselaar toegevoegd aan de verse lucht die van buiten wordt aangezogen.

Het Lente-akkoord heeft over deze twee systemen een factsheet uitgebracht: Mechanische ventilatie in woningen en Balansventilatie met wtw in woningen.

De publicatie Ventilatiesystemen in energiezuinige nieuwbouwwoningen geeft een overzicht van de belangrijkste ventilatiesystemen in de huidige praktijk en hoe je, zonder expert te zijn op het gebied van ventilatie, kunt bijdragen aan een betere kwaliteit.

De Vereniging Leveranciers van Luchttechnische Apparaten (VLA) is de overkoepelende brancheorganisatie voor fabrikanten, leveranciers en dienstverleners op het gebied van luchttechnische apparaten. Om de kwaliteit van ventilatiesystemen te waarborgen heeft de VLA onder andere de ventilatieprestatiekeuring (VPK) ontwikkeld. Vraag de installateur hiernaar.

Zonnepanelen (PV)

Zonnepanelen leveren elektriciteit. Via een omvormer (inverter) sluit u de panelen aan op het lichtnet. In huis gebruikt u elektriciteit van de panelen. Wat u tekort komt, wordt aangevuld door het energiebedrijf. Als de panelen meer leveren dan u kunt gebruiken, gaat de rest naar het net. Op de energierekening wordt de teruggeleverde elektriciteit gesaldeerd met uw verbruik. 

Als zonnepanelen goed op het zuiden en niet in de schaduw liggen, kunt u per jaar ongeveer 120 kWh per vierkante meter opwekken. Een zonnepaneel is meestal 1,65 x 1 meter. Met tien panelen heeft u dus ongeveer 2.000 kWh per jaar. Zo’n installatie kost momenteel ongeveer €4.000. Deze techniek ontwikkelt zich nog volop. De kostprijs daalt, terwijl het rendement van de systemen stijgt. Ook komen er panelen in afwijkende vormen en kleuren beschikbaar waardoor deze mooier in het woningontwerp passen. 

Een probleem is, dat de productie van de panelen en de behoefte aan elektriciteit slechts ten dele samenvallen. Via het elektriciteitsnet wordt het verschil opgevangen. Voor particulieren is dat op dit moment nog financieel neutraal dankzij de salderingsregeling. In 2020 wordt die regeling echter versoberd. Daarna krijgt de consument voor levering minder dan hij voor afname van elektriciteit betaalt. Een te groot PV-vermogen kan dan financieel nadelig uitpakken.