De rol van corporaties

Zelfbouwers kunnen op verschillende manieren met woningcorporaties te maken hebben. Vooral bij CPO-projecten is de medewerking van een corporatie vaak cruciaal. Zelfbouwers en woningcorporaties kunnen veel aan elkaar hebben. Wat kunt u als woningcorporatie doen?

Achtervang bij CPO

Corporaties kunnen een CPO-groep helpen door als achtervang op te treden. Mochten er bewoners afvallen in het proces, of krijgt de groep een deel van de woningen niet verkocht, dan neemt de corporatie de overgebleven woningen af. U ontwikkelt de woningen zelfstandig of als onderdeel van het collectief. U beperkt hiermee het risico voor de groep en maakt zo het project financieel haalbaar. De betrokkenheid van een corporatie kan aanleiding zijn om met het project maatschappelijke doelen te formuleren.

Tijdens de bouwplanontwikkeling neemt u als corporatie waar voor de woningen waarvoor (tijdelijk) geen kandidaten beschikbaar zijn, zodat de voortgang van het project niet in gevaar komt. Bij de start van de bouw neemt u de woningen af waarvoor door het collectief geen koper is gevonden. In uitzonderlijke gevallen, als blijkt dat bijvoorbeeld voor meer dan de helft van de woningen geen kandidaat beschikbaar (meer) is, neemt de corporatie de gehele ontwikkelingspositie van het collectief over.

Koopgarant

De deelname van een corporatie aan een CPO-project maakt het mogelijk om de woningen onder Koopgarant op de markt te brengen. Deze vorm is ontwikkeld uit het voormalige Maatschappelijk Gebonden Eigendom. Het is een beproefde methode om betaalbare woningen ook betaalbaar te houden. Woningen worden tegen gereduceerd tarief verkocht (of de gemeente verkoopt de grond tegen een gereduceerde prijs), met de verplichting de woning aan de corporatie aan te bieden bij verkoop. De particuliere eigenaar heeft recht op hypotheekrenteaftrek. De waardestijging of daling wordt gedeeld, zodat de woning opnieuw in het betaalbare segment op de markt gebracht kan worden. De Stichting Opmaat voert de Koopgarantregeling voor corporaties uit. 

Corporatie als mede-opdrachtgever

Er zijn veel voorbeelden van CPO-projecten waarin een woningcorporatie mede-opdrachtgever is geweest. De corporatie wordt dan deel van het project. Dit is onder meer bij combinaties van zowel huurwoningen als koopwoningen aan de orde. Corporaties nemen dan bijvoorbeeld de verkoop en begeleiding van een CPO-project op zich of bouwen binnen het project specifiek een aantal huurwoningen. Soms verstrekt een corporatie een lening aan het collectief om de voorinvesteringen voor de kopers tot een verantwoord niveau terug te brengen.

Kluswoningen

Kluswoningen zijn een Rotterdamse uitvinding. Wegens gebleken succes vindt dit concept in steeds meer steden toepassing. Het gaat om groepen oudere woningen, vaak kleine, gestapelde appartementen, waarvoor renovatie kostbaar is. De appartementen worden per stuk, per twee of drie voor weinig geld verkocht aan particulieren. Aan de verkoop is een opknapverplichting en een woonverplichting verbonden. De corporatie kan op deze manier hoge renovatiekosten met een onzeker rendement vermijden. Tegelijkertijd bevordert u hiermee de differentiatie in veelal zwakke buurten en wijken. 

Transformatie

Veel corporaties hebben maatschappelijk vastgoed in bezit dat zijn oorspronkelijke functie verliest of heeft verloren. In samenwerking met (groepen) particulieren is het soms mogelijk dit vastgoed te transformeren tot bijzondere woongebouwen of gebouwen met gemengde functies. 

Verder lezen

Informatie over de ervaringen van verschillende woningcorporaties vindt u in het onderzoek uitgevoerd door DSP-groep Eigenbouw: Kansen voor woningcorporaties. Het onderzoek gaat in op nieuwbouw (individueel en collectief) en renovatie en beschrijft voorbeelden uit Enschede, Rotterdam, Akersloot, Rucphen, Eindhoven, Almere en Apeldoorn.