terug naar overzicht

Type project: Nieuwbouw met een groep
Plaats: Amersterdam
Gemeente: Amsterdam
Provincie: Noord-Holland
Oplevering: 2009


Amsterdam, Het Open IJnde

Type project: Projecten
Plaats: Amersterdam
Gemeente: Amsterdam
Provincie: Noord-Holland
Oplevering: 2009

In 2009 is op het puntje van Steigereiland (Amsterdam-IJburg) een bijzonder woongebouw met 20 totaal verschillende appartementen opgeleverd: het Open IJnde. Kenmerkend is een grote opening in het gebouw: een overdekt terras dat tevens de verbinding vormt tussen de Mackenziestraat en de waterkant.

In oktober 2005 won een initiatiefgroep, bestaande uit enkele toekomstige bewoners in samenwerking met de architecten een oproep voor initiatieven voor een door de gemeente beschikbaar gesteld kavel voor CPO. Onder het motto ‘Het Open IJnde, een open woongemeenschap naar de buurt, het IJ en de toekomst’ werd een plan voor het ontwikkelen, realiseren en beheren van een betaalbaar en duurzaam woongebouw met gemeenschappelijke voorzieningen gepresenteerd. Vervolgens werd er een ontwikkelstichting opgericht die eerste optie kreeg op het kavel.

Het gebouw is gelegen aan het IJ, op het meest Zuidoostelijke puntje van het Steigereiland en bestaat uit 20 verschillende appartementen, twee collectieve ruimten en een inpandige parkeergarage. In het oog springend is het grote gat in een massief ogende, lange straatwand. Hier is - door de verspringende ramen zorgvuldig in het vlak van het metselwerk te detailleren - het effect van een Open IJnde versterkt. Het sluit de straat niet af, maar nodigt de wijk juist uit om te ontmoeten. Het gat maakt een overdekt terras op de eerste verdieping. Dit terras gaat via een talud-constructie met hellingbaan, trap, amfitheater en een glijbaan over in een collectieve tuin aan de waterzijde. Rondom het gat en de collectieve tuin bevinden zich de collectieve ruimten en kunnen activiteiten plaatsvinden. Door alle bovenwoningen via het gat te ontsluiten worden ontmoetingen geënsceneerd. Dat is volgens ons een voorwaarde voor het slagen van de collectieve voorzieningen. Onder het terras bevindt zich een gemeenschappelijke parkeergarage met fietsenstalling.

Alle woningindelingen evenals vele interieurs, zijn door de architecten, samen met de bewoners ontworpen. Zo is elke woning uniek en persoonlijk. De straatgevel heeft een stedelijk en tegelijk informeel karakter, doordat de positie van de ramen voor ieder huis apart door de bewoners is samengesteld met behulp van een keuzematrix. De watergevel is geheel opengewerkt en gericht op het zuiden. Men geniet er van uitzicht en het water waar men ’s zomers kan zwemmen.

Naast balansventilatie met warmteterugwinning zijn woningen van een WKO-systeem voorzien (warmte-koude opslag). Dit is een duurzaam klimaatbeheersingssysteem waarbij gebruik gemaakt wordt van in de bodem opgeslagen warmte en koude met als grote voordelen een reductie van CO2-uitstoot, lagere energiekosten en vloerverkoeling in de zomer.

Het Open IJnde werd genomineerd voor het mooiste woonproject van Amsterdam. De jury van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2010 wist het leven aan het water, de gemeenschappelijke voorzieningen en de individuele kopersvrijheid te waarderen.