Een membraan waterpomp verplaatst water door middel van een flexibel membraan dat heen en weer beweegt, zonder dat er een draaiende as of impeller in contact komt met het water. Dat maakt dit type pomp geschikt voor situaties waarin je droogloopbestendigheid, zelfaanzuiging of het pompen van licht vuil water nodig hebt. Je ziet ze in tuininstallaties, campers, jachten, vaatwassers en boosterpompsystemen.
Hoe werkt een membraan waterpomp?
Het werkingsprincipe is eenvoudig. Een elektromotor (of luchtdruk bij pneumatische versies) beweegt een membraan op en neer. Bij de neerwaartse slag ontstaat onderdruk, waardoor water via een inlaatklep de pompkamer instroomt. Bij de opwaartse slag sluit de inlaatklep en opent de uitlaatklep, waarna het water naar buiten wordt geperst. Deze twee kleppen, vaak van rubber of kunststof, zorgen voor de eenrichtingsstroom.
Omdat het membraan zelf de beweegkracht levert en er geen open asdoorvoer is, kan de pomp zichzelf aanzuigen. Dat betekent dat je hem niet eerst hoeft vol te gieten met water voor je hem inschakelt. Hij trekt het water vanuit een leiding of reservoir omhoog, ook als er lucht in de aanvoerleiding zit.
Toepassingen van een membraanpomp voor water
In de tuin gebruik je een membraan waterpomp vaak als boosterpomp: hij verhoogt de waterdruk in een bestaande installatie, bijvoorbeeld voor een druppelirrigatiesysteem of een tuinsproeier. Op een camper of boot zorgt hij voor de waterdruk bij de kraan en douche, omdat hij compact is en weinig stroom verbruikt.
In huishoudelijke apparaten zoals vaatwassers zit ook vaak een kleine membraanpomp. Die verpompt het waswater of het spoelwater in een gesloten circuit. Omdat het membraan het enige bewegende deel is dat in contact staat met het water, is de levensduur hoog en het onderhoud beperkt.
Spanning en capaciteit: wat zijn gangbare specificaties?
Membraan waterpompen zijn verkrijgbaar op 12V DC (voor accu- en autotoepassingen), 24V DC en op netspanning van 115V of 230V AC. Voor thuisgebruik in Nederland kies je bijna altijd 230V AC. De capaciteit varieert sterk: kleine modellen verplaatsen 3 tot 5 liter per minuut, terwijl krachtigere tuinpompen op 10 tot 15 liter per minuut kunnen komen. Controleer altijd de maximale opvoerhoogte, die bepaalt hoe hoog de pomp het water kan wegdrukken, en de maximale aanvoerdiepte voor zelfaanzuiging.
Het membraan vervangen: wanneer en hoe?
Het membraan is het onderdeel dat het eerst slijt. Scheurtjes of vervorming leiden tot drukverlies, lekken of een pomp die niet meer goed aanzuigt. Signalen dat het membraan aan vervanging toe is: de pomp maakt een harder kloppend geluid dan normaal, de druk daalt merkbaar of er lekt water langs de pompbehuizing.
Vervangende membranen zijn los verkrijgbaar voor de meeste gangbare pompmodellen. Controleer voor de aankoop het modelnummer van je pomp en de diameter van het membraan, want die maten verschillen per fabrikant. Het vervangen zelf is bij de meeste pompen een klusje van een halfuur: je opent de pompbehuizing, verwijdert het oude membraan, plaatst het nieuwe en sluit alles weer goed af. Let daarbij op de kleppen: zijn die ook versleten, vervang ze dan meteen mee. Aparte kleppensets zijn bij de meeste leveranciers beschikbaar naast het membraan.
Voordelen en nadelen eerlijk afgewogen
Een membraan waterpomp heeft een aantal duidelijke pluspunten: hij is zelfaanzuigend, hij loopt zonder schade droog, hij is stil vergeleken met centrifugaalpompen en hij pompt ook licht vervuild water zonder snel vast te lopen. Bovendien kun je het membraan vervangen zonder de hele pomp weg te gooien.
Aan de andere kant levert een membraanpomp een pulserend debiet, geen constante stroom. In systemen waar dat storend is, heb je een drukaccumulator nodig om de drukschommelingen op te vangen. Bovendien zijn membraanpompen minder geschikt voor grote hoeveelheden water per uur dan centrifugaalpompen van vergelijkbare prijs. Voor het leegpompen van een grote vijver of een overstroomd souterrain kies je dan ook beter voor een ander type pomp.
Als je twijfelt of een membraan waterpomp de juiste keuze is voor jouw situatie, kijk dan naar het benodigde debiet (liter per minuut), de druk die je nodig hebt (in bar) en of de pomp droog kan komen te staan. Scoort een membraanpomp op al die punten goed voor jouw toepassing, dan is het een betrouwbare en onderhoudsvriendelijke optie.
