Waterput slaan: zo werkt het, wat het kost en welke regels gelden

Met een geslagen waterput pomp je grondwater op voor je tuin, maar de vraag of het mag heeft geen landelijk antwoord meer. Veel uitleg online zegt dat een tuinput onder de 10 kubieke meter per uur zonder vergunning kan. In een groot deel van het gebied van Waterschap De Dommel in Brabant heb je sinds 1 juli 2023 voor een nieuwe kleine put juist wel een vergunning nodig. Hieronder lees je hoe slaan werkt, of het bij jouw grond past, hoe je de regel voor jouw adres vindt en wat je kwijt bent.

Wat is een geslagen waterput precies?

Bij een geslagen put gaat een buis met een geperforeerde filterpunt de grond in, tot die in het grondwater staat. Op de buis komt een pomp die het water naar boven haalt. Er wordt dus geen gat gegraven, de buis zelf maakt de weg. Dat werkt alleen in grond waar een buis doorheen kan.

Naast slaan bestaan er andere manieren om een bron te maken: boren, spuiten en de betonringmethode. Bij spuiten spoelt water onder druk het zand weg, zodat de buis kan zakken. Op het forum van Klusidee beschreef een doe-het-zelver in 2006 hoe hij zijn bron met leidingwater aan PVC-buizen de grond in spoot. Toen dat bij het grondwater niet verder lukte, sloeg hij een buitenbuis in en haalde hij met een dunnere buis het zand weg. Zijn advies: maak eerst een proefboring om obstakels in de grond te vinden, want het is minder makkelijk dan het lijkt.

Past een geslagen put bij jouw grond?

Slaan werkt het best in zand. Een van de aanbieders die op deze zoekterm bovenaan staat, slaat bij particulieren zelfs alleen putten in zandgrond. Stenen of andere obstakels kunnen een buis tegenhouden. Daarom is een proefboring geen overbodige luxe.

Hoe diep het grondwater zit, verschilt per plek. Daar hoef je niet naar te gissen. In DINOloket van TNO Geologische Dienst Nederland bekijk je gratis gegevens over de ondergrond, waaronder gemeten grondwaterstanden uit de Basisregistratie Ondergrond. Zoek op de kaart een meetpunt bij je in de buurt en kijk hoe de stand door het jaar heen beweegt, vooral in de zomer, want dan wil je sproeien. Meer over wat die stand betekent lees je in het artikel over de grondwaterstand in Nederland.

Ter vergelijking: de Brabantse aanbieder waterput-slaan.nl slaat standaard tot 7 meter en rekent voor elke meter dieper 50 euro extra.

Mag je zomaar een waterput slaan?

Dit is de vraag waar de meeste uitleg tekortschiet. Of je een put mag slaan en of je hem moet melden, regelt in de eerste plaats je waterschap, en voor diepere putten en beschermde gebieden de provincie. De regels verschillen per gebied, en in Brabant zijn ze sinds 2023 strenger.

De vuistregel van 10 kubieke meter per uur

Aanbieders noemen vaak een grens van 10 kubieke meter per uur pompcapaciteit: daaronder zou een particulier geen vergunning nodig hebben, al zegt een van hen erbij dat je wel een melding bij het waterschap of de gemeente moet doen. In 2021 schreef de minister van Infrastructuur en Waterstaat ook dat voor kleine onttrekkingen veelal geen vergunning- of meldingsplicht geldt. Die vuistregel is niet meer overal juist.

Brabant: melden en een vergunning voor een nieuwe put

Waterschap De Dommel voerde op 1 juli 2023 een meldings- en vergunningsplicht in voor kleine grondwaterputten, putten die minder dan 10 kubieke meter per uur oppompen. Waterschap Brabantse Delta voerde in juli 2023 hetzelfde beleid in. Waterschap Aa en Maas koos eerst voor vrijwillig melden en overweegt een vergelijkbare verplichting.

Wat dat betekent, staat in de uitleg van de gemeente Nuenen:

• Een nieuwe kleine put heeft sinds 1 juli 2023 in een groot deel van het Dommel-gebied een vergunning nodig.
• Bestaande putten moesten vóór 1 september 2024 gemeld zijn. Grondwater oppompen uit een put die niet gemeld is, is daarna verboden.
• Melden was gratis en hoefde maar één keer.
• De regel geldt voor alle gebruikers, niet alleen voor bedrijven en boeren.

Waarom die strengheid: De Dommel schat dat er in Brabant ongeveer 65.000 kleine putten zijn, en het grootste deel van het water dat particulieren oppompen gaat naar het sproeien van de tuin.

Beschermde gebieden en dieptegrenzen

Ook buiten Brabant kan een put aan regels vastzitten. Waterschap Limburg schrijft dat een melding in de meeste gevallen verplicht is. Een vergunning van de provincie is nodig als je in een grondwaterbeschermingsgebied of waterwingebied een put dieper dan 3 meter slaat, of als de put in een Natura 2000-gebied ligt. Wie in de buurt van een drinkwaterwinning woont, moet dus extra goed kijken.

Er komt mogelijk een landelijke meldplicht

In mei 2026 adviseerde het Expertisenetwerk Zoetwater en Droogte het ministerie over een landelijke meldplicht. Het ministerie stelt voor om elke grondwateronttrekking boven 1 kubieke meter per uur te laten melden, en het netwerk vindt die grens een verdedigbaar startpunt. Handpompen zouden niet gemeld hoeven worden. Het is een advies en nog geen regel, maar het laat zien welke kant het op gaat: ook de kleine tuinput komt in beeld. Een handpomp voor grondwater valt volgens dat advies buiten de melding.

Kabels en leidingen

Wie met machines de grond in gaat, valt onder de regels voor graafwerk. Een graafmelding (KLIC-melding) bij het Kadaster vraagt op waar kabels en leidingen liggen. Die melding doe je op zijn vroegst 20 en op zijn laatst 3 werkdagen voordat het werk begint. Laat je de put slaan door een bedrijf, vraag dan of het die melding doet.

Zo vind je de regel voor jouw adres

1. Zoek op welk waterschap over jouw adres gaat en lees op de site van dat waterschap wat er geldt voor grondwater onttrekken.
2. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Daar staan meldingen, vergunningaanvragen en de regels per locatie.
3. Ligt je huis in of bij een beschermd gebied of een waterwingebied, kijk dan ook bij de provincie.
4. Bewaar de bevestiging van je melding of vergunning.

Zelf slaan of laten slaan?

Zelf slaan kan, maar het is zwaar werk en je kunt op een obstakel stuiten. Op hetzelfde Klusidee-forum liepen de schattingen van de benodigde diepte ver uiteen. Een bedrijf heeft het materieel en kan je vertellen welke regels in jouw gebied gelden.

Een paar prijzen die aanbieders zelf noemen, geraadpleegd op 25 oktober 2026:

Binnenlands Bestuur noemde in 2022 een bedrag van ongeveer 300 euro voor een kleine put. In het droge jaar 2020 kregen boorbedrijven drie tot vier keer zoveel opdrachten van particulieren als in 2019. Vraag altijd wat er in de prijs zit: alleen de put, of ook de pomp en de aansluiting.

Welke pomp past op een geslagen put?

De put levert het water, de pomp haalt het naar boven. Een pomp die bovengronds staat en zuigt, kan het water maar beperkt diep ophalen; zit het grondwater dieper, dan is een pomp in de put nodig. Welk type bij jouw situatie past, lees je in waterpomp voor een waterput. Hoe zo’n pomp het water omhoog krijgt, staat in hoe werkt een waterpomp, en waar je bij het kopen op let in waterpomp voor grondwater.

Is het water bruikbaar?

Grondwater uit een tuinput is niet zonder meer drinkwater. Het grootste praktische probleem is ijzer. Deelnemers aan het Klusidee-forum beschreven roestvlekken op het terras en in de spoelbak, ijzeraanslag in de hydrofoortank en een grauwe sluier op de was. Wie het water voor meer dan de tuin wil gebruiken, kijkt eerst naar een grondwaterfilter of naar manieren om grondwater te zuiveren. Wil je het water voor een moestuin gebruiken, laat het dan eerst onderzoeken.

Wanneer is een geslagen put niet verstandig?

• Je grond is geen zand. Slaan werkt het best in zand; zit er veel steen of ander obstakel in de grond, dan komt een buis niet ver.
• Je woont in een beschermd gebied. In een waterwingebied of Natura 2000-gebied kan een vergunning nodig zijn of is boren beperkt.
• Je wilt vooral in droge zomers sproeien. Aanbieders wijzen erop dat bij lage grondwaterstanden een onttrekkingsverbod kan gelden. Waterschap De Dommel vraagt mensen een geel gazon in de zomer te accepteren en zuiniger te sproeien.
• Je zoekt water voor het toilet. Een forumdeelnemer raadde daarvoor opgevangen regenwater aan, om het ijzerprobleem te vermijden.

Twijfel je, begin dan bij het waterschap en bij DINOloket. Met die twee antwoorden weet je of het mag en hoe diep je moet.

Lees ook: Waterput in de tuin: voordelen, kosten en waar je op moet letten

Laatst gecontroleerd op 25 oktober 2026