Een waterleiding aanleggen doe je met de juiste materialen en een duidelijk plan prima zelf. Of je nu een extra kraan wilt aansluiten, een buitenwaterleiding legt of een badkamer verbouwt, de basisstappen zijn steeds hetzelfde: meet op, kies je buismateriaal, verbind de leidingen en test op lekkage. In dit artikel lees je precies hoe je dat aanpakt.
Welk materiaal gebruik je voor een waterleiding?
De meest gebruikte materialen voor leidingwater binnenshuis zijn koper, kunststof (zoals PEX of CPVC) en meerlagenbuizen. Koper is duurzaam en al tientallen jaren bewezen, maar vraagt om soldeerwerk of persperskoppelingen. Kunststof buis is makkelijker te verwerken, buigzaam en ideaal voor doe-het-zelvers. Meerlagenbuizen combineren het beste van beide: flexibel als kunststof, maar ook bestand tegen warmere temperaturen.
Voor een koude buitenwaterleiding gebruik je bij voorkeur een polyethyleen buis (PE-buis). Die is bestand tegen vorst als hij diep genoeg ligt, en makkelijk op lengte te knippen. Let bij het kiezen van buizen altijd op de drukklasse: voor normale huishoudinstallaties is een werkdruk tot 10 bar de standaard.
Gereedschap dat je nodig hebt
- Pijpsnijder of kunststof buisschaar (voor een rechte zaagsnede)
- Ontbraamgereedschap (verwijdert scherpe randen na het zagen)
- Momentsleutel of knijptang (voor klemkoppelingen)
- Overgangskoppelingen (voor het verbinden van verschillende buismaten of materialen)
- Afsluiters en een manometer (om na afloop de druk te testen)
- Teflon tape of hennep met pasta (voor schroefdraadverbindingen)
Een overgangskoppeling is handig als je aansluit op een bestaande leiding van een ander materiaal of diameter. Daarmee maak je met één fitting een nette verbinding, zonder dat je de bestaande installatie ingrijpend hoeft aan te passen.
Waterleiding aanleggen: stap voor stap
Stap 1: Planning en tekening maken. Teken op papier het traject van de nieuwe leiding. Noteer de lengte, het aantal bochten en waar je afsluiters wilt plaatsen. Houd rekening met minimale wanddiktes bij inbouw en zorg dat leidingen bereikbaar blijven voor onderhoud.
Stap 2: Hoofdafsluiter dicht. Draai de hoofdkraan dicht voordat je begint. Zet daarna een emmer klaar en open een kraan elders in huis om de druk van de leiding te halen.
Stap 3: Buizen op maat knippen. Gebruik een pijpsnijder voor een rechte, strakke snede. Braam de uiteinden direct na het snijden af. Een onafgebraamd einde past slecht in koppelingen en kan op termijn lekken.
Stap 4: Leidingen verbinden. Werk je met klemkoppelingen of push-fit fittingen, dan schuif je de buis tot de aanslag in de fitting en klemt je vast. Bij schroefdraadverbindingen wikkel je twee tot drie lagen teflon tape met de klok mee om de draad voordat je aanschroeft. Draai niet te hard aan: overtrekken beschadigt de schroefdraad.
Stap 5: Beugelen en vastzetten. Bevestig de leidingen met de juiste buisbeugels. Voor leidingen met warm water houd je meer tussenruimte aan, omdat het materiaal uitzet bij warmte. De vuistregel voor kunststof leidingen is een beugel elke 40 tot 60 centimeter.
Stap 6: Druk testen. Open de hoofdkraan langzaam en controleer alle verbindingen op lekkage. Gebruik een manometer om de druk te meten en houd die 30 minuten vast. Daalt de druk niet, dan zijn de verbindingen dicht.
Wanneer is een vergunning of loodgieter nodig?
Voor kleine uitbreidingen binnen de bestaande huishoudinstallatie heb je in Nederland doorgaans geen vergunning nodig. Wil je echter een nieuwe aansluiting op het drinkwaternet aanleggen (dus vóór de watermeter), dan is dat altijd werk voor een erkend installateur en voor de drinkwatermaatschappij. Dat geldt ook voor leidingen in utiliteitsgebouwen of nieuwbouw, waar de NEN 1006-norm van toepassing is.
Twijfel je over de situatie bij jou thuis? Raadpleeg dan je gemeente of de plaatselijke drinkwatermaatschappij. Zij kunnen vertellen of jouw geplande werk vergunningsplichtig is of moet worden gemeld.
Veelgemaakte fouten bij het aanleggen van waterleidingen
- Te weinig helling geven aan horizontale leidingen, waardoor water blijft staan
- Warm- en koudwaterleidingen te dicht naast elkaar leggen zonder isolatie
- Vergeten af te bramen, wat zorgt voor lekke verbindingen
- De leiding niet steunen met voldoende beugels, waardoor hij gaat doorhangen
- Metalen en kunststof buizen rechtstreeks met elkaar verbinden zonder de juiste overgangskoppeling
Met een goede voorbereiding, de juiste materialen en een beetje geduld leg je zelf een waterleiding neer die jarenlang probleemloos werkt. Begin altijd klein als je weinig ervaring hebt, bijvoorbeeld met een buitenkraan of een extra aftappunt, en bouw van daaruit verder. Zo leer je de handelingen kennen voordat je grotere klussen aanpakt.
