Duurzame bouw gaat verder dan het plaatsen van zonnepanelen op een dak. Het gaat over de manier waarop een gebouw wordt ontworpen, gebouwd en uiteindelijk weer afgebroken. Steeds meer mensen beseffen dat de keuzes die tijdens het bouwen worden gemaakt, grote gevolgen hebben voor het klimaat, de gezondheid en de leefomgeving. En het goede nieuws is: het kan al, en het wordt al gedaan.
Duurzame materialen als basis van milieuvriendelijk bouwen
Veel uitstoot in de bouwsector komt niet van het gebruik van een gebouw, maar van de productie van de bouwmaterialen zelf. Beton en staal vragen veel energie om te maken. Hout, hennep en andere hernieuwbare grondstoffen hebben een veel kleinere milieulast. Bij milieuvriendelijk bouwen wordt gekeken naar de hele levenscyclus van een materiaal: van winning tot gebruik en uiteindelijk hergebruik. Zo worden materialen zo veel mogelijk ingezet op een manier waarbij ze later opnieuw gebruikt kunnen worden, zonder dat er veel afval overblijft. Dit principe heet circulair bouwen en wint snel aan populariteit in Nederland.
Energiezuinig ontwerpen vermindert de impact van een woning
Een goed geïsoleerd huis heeft minder energie nodig om warm of koel te blijven. Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt om doordachte keuzes in het ontwerp. Denk aan de richting van het gebouw ten opzichte van de zon, de dikte van muurisolatie en de kwaliteit van ramen en deuren. Wanneer een gebouw weinig energie nodig heeft en de resterende behoefte wordt opgewekt met zonne-energie of warmtepompen, spreekt men van een energieneutrale of zelfs energieleverende woning. Nieuwbouwwoningen in Nederland moeten al voldoen aan strenge eisen op dit gebied. Toch laat de praktijk zien dat er nog veel winst te behalen is, ook in de bestaande woningvoorraad.
Gezondheid en leefkwaliteit als onderdeel van groen bouwen
Groen bouwen houdt ook rekening met de mensen die in een gebouw wonen of werken. Bepaalde verf, lijm of vloerbedekking kan schadelijke stoffen afgeven in de binnenlucht. Bij een gezonde woning wordt gekozen voor materialen die geen schadelijke stoffen uitstoten. Goede ventilatie speelt daarin een grote rol: verse lucht aanvoeren en vochtige of vervuilde lucht afvoeren. Daarnaast wordt steeds vaker nagedacht over de omgeving van het gebouw. Groen in de buurt, schaduw van bomen en wateropvang in de tuin helpen om een wijk leefbaar te houden, ook bij extreme hitte of hevige regenbuien die door klimaatverandering vaker voorkomen.
De rol van de overheid en bouwsector bij de verandering
Het kabinet wil de komende jaren honderdduizend woningen per jaar laten bouwen. Dat is een grote opgave, en tegelijk een kans. Als al die woningen worden gebouwd met oog voor het milieu, kan de bouwsector een grote bijdrage leveren aan het halen van de klimaatdoelen. De Rijksoverheid stimuleert milieubewust bouwen via regels, subsidies en kennisdeling. Zo zijn er normen voor de maximale CO2-uitstoot van nieuwe gebouwen en worden bouwers gestimuleerd om te kiezen voor hergebruikte of biobased materialen. Koplopers in de bouwwereld laten zien dat het kan: woningen van hout, stroblokken of gerecycled beton die voldoen aan alle eisen en tegelijk een stuk minder schade aanrichten dan traditionele bouw.
Veelgestelde vragen
Is duurzaam bouwen duurder dan traditioneel bouwen?
Duurzaam bouwen kan bij aanvang iets meer kosten, afhankelijk van de gebruikte materialen en technieken. Maar over een langere periode zijn de kosten vaak lager, omdat een goed geïsoleerde en energiezuinige woning minder energie verbruikt. Bovendien kunnen subsidies en fiscale regelingen van de overheid een deel van de meerkosten opvangen.
Wat is het verschil tussen circulair bouwen en biobased bouwen?
Circulair bouwen richt zich op het hergebruiken van materialen, zodat er zo weinig mogelijk afval ontstaat. Biobased bouwen gaat specifiek over het gebruik van materialen die uit de natuur komen, zoals hout, hennep of stro. De twee principes overlappen elkaar regelmatig, maar ze zijn niet hetzelfde.
Wat is een energieneutrale woning?
Een energieneutrale woning verbruikt op jaarbasis evenveel energie als ze zelf opwekt. Dit wordt bereikt door een combinatie van goede isolatie, weinig warmteverlies en eigen energieopwekking via bijvoorbeeld zonnepanelen of een warmtepomp. De woning heeft dan geen fossiele brandstoffen nodig voor verwarming of elektriciteit.
Gelden de regels voor milieuvriendelijk bouwen ook voor verbouwingen?
Bij grotere verbouwingen van bestaande woningen gelden in veel gevallen ook eisen op het gebied van energie en duurzaamheid. Zo moet bij ingrijpende renovaties de isolatie worden verbeterd. De exacte regels hangen af van de omvang van de verbouwing en het type gebouw. Het is verstandig om dit vooraf te controleren bij de gemeente.
Geef een reactie