Een waterleiding solderen is een betrouwbare manier om koperen leidingen waterdicht met elkaar te verbinden. Je verwarmt de fitting en de leiding met een gasbrander, waarna soldeer smelt en de verbinding afdicht. Met de juiste voorbereiding en materialen is dit een klus die je als doe-het-zelver goed zelf kunt uitvoeren.
Dit heb je nodig voor het solderen van waterleidingen
Zorg dat je alles klaar hebt liggen voordat je begint. Je hebt de volgende materialen nodig:
- Koperen leidingen en fittingen (koppelstukken, kniestukken of T-stukken)
- Soldeer (gebruik loodvrij soldeer voor drinkwaterleidingen)
- Soldeervet (flux)
- Een gasbrander met gasfles
- Schuurpapier of een ontvetdoek
- Een pijpsnijder
- Een doek of hittebestendig scherm om omliggende materialen te beschermen
Let op: voor drinkwaterleidingen is loodvrij soldeer verplicht. Gewoon soldeer met lood mag je alleen gebruiken voor verwarmingsleidingen of afvoerleidingen die niet in contact komen met drinkwater.
Waterleiding solderen: de stappen
Stap 1: leiding op maat zagen of snijden. Gebruik een pijpsnijder om de koperen leiding recht af te snijden. Draai het gereedschap rustig rond de buis terwijl je het steeds iets verder aanschroeft. Zo krijg je een strakke, rechte zaagsnede zonder bramen.
Stap 2: leiding en fitting schuren. Schuur het uiteinde van de leiding en de binnenkant van de fitting goed schoon met schuurpapier. Dit verwijdert oxidatie en vuil, zodat het soldeer goed hecht. Zorg dat het koper blinkend schoon is voor je verder gaat.
Stap 3: soldeervet aanbrengen. Breng een dunne, gelijkmatige laag flux (soldeervet) aan op het geschuurde deel van de leiding én op de binnenkant van de fitting. Flux reinigt het metaal tijdens het solderen en zorgt dat het soldeer goed doortrekt in de verbinding.
Stap 4: fitting op de leiding schuiven. Schuif de fitting stevig op de leiding. Draai hem een halve slag heen en weer om de flux goed te verdelen. De fitting moet strak aanvoelen, maar toch schuifbaar zijn.
Stap 5: verhitten met de gasbrander. Verwarm de fitting met de gasbrander. Houd de vlam bewegend langs de fitting, niet op één punt. Verhit de fitting, niet het soldeer zelf. De fitting is warm genoeg als een stukje soldeer dat je er tegenaan houdt, vanzelf smelt.
Stap 6: soldeer aanbrengen. Houd het soldeer tegen de rand van de fitting, aan de kant tegenover de vlam. Het soldeer trekt vanzelf de verbinding in door capillaire werking. Voer net genoeg soldeer toe totdat je aan de rand een kleine ring van soldeer ziet verschijnen. Meer is niet beter.
Stap 7: afkoelen en controleren. Haal de brander weg en laat de verbinding rustig afkoelen. Beweeg de leiding niet terwijl het soldeer nog vloeibaar is. Veeg overtollig flux na het afkoelen weg met een vochtige doek. Controleer de verbinding visueel op een gesloten soldeerring rondom.
Veelgemaakte fouten bij het solderen van koperen leidingen
De meest voorkomende fout is werken op een niet-droge leiding. Zit er nog water in de leiding, dan verdampt dat zodra je verhit en wordt de fitting nooit warm genoeg om het soldeer te laten vloeien. Zorg er altijd voor dat de leiding volledig leeg en droog is voor je begint. Een handige truc: stop een stukje brood in de leiding om restwater op te vangen. Het brood lost na ingebruikname vanzelf op.
Een andere valkuil is te veel soldeer gebruiken. Dat geeft geen sterkere verbinding, maar kan juist problemen opleveren als soldeer in de leiding druppelt. Houd het bij de minimale hoeveelheid die nodig is om de rand rondom te sluiten.
Verder zien beginners de flux soms over. Flux is niet optioneel: zonder flux hecht het soldeer niet goed en krijg je een poreuze, lekkende verbinding.
Wanneer is solderen niet de beste keuze?
Solderen werkt uitstekend voor koperen leidingen, maar is minder geschikt als je op een plek werkt waar je moeilijk bij kunt met een brander, of als er brandbaar materiaal vlakbij zit zoals houten balken of isolatiemateriaal. In dat geval kun je overwegen om persringen of klemverbindingen te gebruiken. Die hoeven niet worden verhit en zijn daardoor veiliger op moeilijk bereikbare plekken.
Werk je met kunststof leidingen (zoals PEX of PVC), dan is solderen sowieso niet de juiste methode. Dat vraagt om andere verbindingstechnieken.
Heb je de verbinding gesoldeerd en de installatie weer in gebruik genomen, controleer de verbinding dan direct op lekkage. Een kleine druppel water kan na verloop van tijd grote schade geven. Twijfel je aan je eigen werk of is de leiding moeilijk bereikbaar, dan is het slim om een loodgieter te laten meekijken.
