Een waterleiding buis kiezen is niet ingewikkeld als je weet welke materialen er zijn en wat ze kunnen. De drie meest gebruikte typen zijn koperen buizen, meerlagenbuizen en kunststof buizen. Elk type heeft zijn eigen toepassingsgebied, voor- en nadelen en prijsklasse. Hieronder lees je wat je per situatie nodig hebt.
De belangrijkste typen waterleiding buizen
Koperen buizen zijn al tientallen jaren de standaard in Nederland voor drinkwaterinstallaties. Koper is hittebestendig, duurzaam en antibacterieel van nature. Je kunt koperen buizen gebruiken voor zowel koud als warm tapwater. Ze zijn te solderen, wat ze geschikt maakt voor vaste, permanente installaties. Nadeel: koper is duurder dan kunststof, en vergt meer vakkennis om te installeren.
Meerlagenbuizen (ook wel multilayer buizen of PEX-AL-PEX buizen) zijn populair voor centrale verwarming en vloerverwarming. Ze bestaan uit een laag aluminium tussen twee lagen kunststof. Daardoor zijn ze knikbestendig, goed te buigen en bestand tegen hoge temperaturen (tot ongeveer 95 graden Celsius). Je koppelt ze met persverbindingen of klemringen, wat installeren makkelijker maakt dan solderen.
Kunststof buizen van PVC of polyethyleen (PE) gebruik je vaak voor koud water of buitentoepassingen, zoals de aansluiting op de waterleiding in de tuin. Ze zijn licht, goedkoop en eenvoudig te knippen en lijmen. Ze verdragen echter geen erg hoge temperaturen, dus voor warm tapwater of verwarming zijn ze minder geschikt.
Welke maat waterleiding buis heb je nodig?
Buizen worden aangeduid in uitwendige diameter (buitenmaat), meestal in millimeters. De meest gebruikte maten voor woonhuizen zijn 15 mm en 22 mm. Een 15 mm buis gebruik je voor afvoer naar kranen, douches en toiletten. Een 22 mm buis gebruik je voor hoofdleidingen of aanvoer van de cv-ketel. Voor vloerverwarming worden meerlagenbuizen van 16 mm of 20 mm veel toegepast.
Maten kunnen per fabrikant en type iets afwijken, dus let ook op de wanddikte (de binnendiameter bepaalt de doorstroomcapaciteit). Als je een bestaande leiding verlengt, meet dan de buitenmaat van de huidige buis op voor je nieuwe materiaal bestelt.
Waterleiding buis voor drinkwater: let op dit keurmerk
Niet elke buis is geschikt voor drinkwater. In Nederland moet materiaal dat in contact komt met drinkwater voldoen aan de eisen van het KIWA-keurmerk. Dit keurmerk garandeert dat er geen schadelijke stoffen uit het materiaal in het water lekken. Controleer altijd of de buis die je koopt dit keurmerk heeft als je hem voor drinkwater gebruikt. Koperen buizen voldoen hier standaard aan; voor kunststof en meerlagenbuizen staat het keurmerk op de verpakking of productsticker.
Verbindingen en hulpstukken
Een waterleiding buis werkt alleen goed met de juiste verbindingsstukken. Voor koper gebruik je soldeerverbindingen of klikfittingen (ook wel Prestofittingen). Meerlagenbuizen worden aangesloten met persverbindingen of klemringfittingen, waarvoor je een speciaal pers- of klemgereedschap nodig hebt. Kunststof buizen lijm je met speciaal PVC-lijm of klik je in meegeleverde verbindingsstukken.
Let op dat je verbindingen koopt die passen bij het type én de maat van je buis. Koper en kunststof mix je niet zonder overgangsverbinding. Die overgangsstukken bestaan wel, maar zijn een potentieel zwak punt in de installatie en vragen extra aandacht bij het monteren.
Wanneer zelf doen en wanneer een installateur inschakelen?
Kleine klussen zoals het vervangen van een korte leiding of het aansluiten van een tuinleiding zijn voor de meeste doe-het-zelvers goed te doen. Voor werkzaamheden aan drinkwaterleidingen in de woning, zeker als je de hoofdaansluiting afsluit of nieuwe leidingen wegwerkt in muren of vloeren, is een erkend installateur verstandig. Fouten in de waterleiding kunnen leiden tot lekkage, waterschade of bacteriegroei (zoals legionella in stilstaand warm water). Dat risico is het niet waard om te besparen op een uurtarief.
Kies je buis op basis van het gebruik (drinkwater, verwarming of tuin), de temperatuur die de leiding moet verdragen en de manier waarop je verbindingen wilt maken. Koper is de veiligste keuze voor drinkwater, de meerlayerbuis is de meest flexibele keuze voor verwarming en kunststof is prima voor koude buitentoepassingen. Met die drie regels kom je in de meeste situaties al een heel eind.
