Een waterput in de tuin geeft je toegang tot gratis grondwater voor het besproeien van planten, het vullen van een hogedrukspuit of zelfs het aansluiten van je wasmachine. Je betaalt eenmalig voor aanleg en een pomp, maar daarna kost het water je niets meer. Of zo’n put zinvol is voor jouw situatie, hangt af van een paar praktische factoren die het overwegen waard zijn.
Wat is een waterput in de tuin precies?
Een waterput in de tuin is een verticale boring of gegraven put die grondwater oppompt vanuit de bodem. Je plaatst er een pomp op, meestal een onderwaterpomp of een centrifugaalpomp, die het water omhoog brengt naar een tuinslang, een kraan of een ander systeem. Het grondwater zit op verschillende diepten, afhankelijk van waar je woont. In Nederland ligt het grondwaterpeil in veel gebieden tussen de 5 en 15 meter diepte, maar dat kan sterk verschillen per regio.
Er zijn twee hoofdtypen putten. Een smalle put (ook wel slagput of boorput) heeft een diameter van enkele centimeters tot ongeveer 10 centimeter en wordt met een boormachine de grond in gedreven. Een brede, gegraven put heeft een grotere diameter en wordt handmatig gegraven of met een kraan uitgegraven. De smalle boorput is tegenwoordig veruit het meest populair voor particuliere tuinen, omdat hij goedkoper en sneller aan te leggen is.
Voordelen van een waterput in de tuin
Het grootste voordeel is kostenbesparing op leidingwater. Wie een grote tuin heeft of regelmatig de auto wast, een zwembad vult of een hogedrukspuit gebruikt, ziet de waterrekening flink oplopen. Met grondwater zijn die kosten na de aanleg nul. Bovendien is grondwater in de zomer relatief koel en kalkarm, wat fijn is voor bepaalde planten en apparaten.
Een waterput vergroot ook je onafhankelijkheid. Bij een tijdelijk verbod op het gebruik van leidingwater voor de tuin, wat in droge zomers soms wordt afgekondigd, mag je grondwater van eigen terrein in veel gevallen gewoon blijven gebruiken. Controleer dit altijd bij je gemeente, want regels kunnen per locatie verschillen.
Daarnaast is het een duurzame keuze. Je gebruikt geen drinkwater voor taken waarbij drinkwaterkwaliteit niet nodig is, zoals de tuin sproeien of de tegels schoonspuiten.
Kosten van een waterput in de tuin
De aanlegkosten variëren flink, afhankelijk van het type put, de diepte en de pomp. Grofweg kun je rekenen met:
- Smalle boorput (zelf slaan): materiaalkosten liggen naar schatting rond de 100 tot 300 euro in 2026, exclusief pomp.
- Smalle boorput (door een bedrijf): inclusief arbeid en pomp reken je naar schatting op 500 tot 1.500 euro in 2026, afhankelijk van de diepte.
- Brede gegraven put: dit is een stuk duurder. Kosten kunnen oplopen tot meerdere duizenden euro’s, afhankelijk van diepte en uitvoering.
- Pomp: een eenvoudige tuinpomp kost al zo’n 80 tot 200 euro; een onderwaterpomp voor grotere diepten kost al gauw 200 tot 600 euro of meer.
Bij een huishouden dat jaarlijks veel water verbruikt voor de tuin, is de investering in een boorput met pomp in veel gevallen binnen twee tot vijf jaar terugverdiend vergeleken met het gebruik van leidingwater voor dezelfde taken.
Mag je zomaar een waterput graven?
In Nederland heb je voor het slaan of boren van een put voor eigen gebruik op eigen terrein in de meeste gevallen geen vergunning nodig, zolang je het water niet voor drinkwater gebruikt en de hoeveelheid beperkt blijft. De grens ligt officieel bij 10 kubieke meter per uur voor vergunningsvrij gebruik, maar regels kunnen per gemeente of waterschap afwijken. Meld het altijd bij je gemeente en je waterschap voor je begint, ook al is een vergunning niet altijd verplicht. Zo voorkom je verrassingen achteraf.
Woon je in een gebied met een grondwaterbeschermingszone, bijvoorbeeld nabij een waterwingebied, dan gelden er strengere regels. Informeer bij het waterbedrijf of de gemeente of een put op jouw locatie is toegestaan.
Wanneer is een waterput in de tuin niet verstandig?
Een waterput is minder zinvol als het grondwater in jouw omgeving vervuild is. Dat kan voorkomen in de buurt van oude stortplaatsen, industrieterreinen of intensieve landbouwgebieden waar meststoffen in de bodem zijn doorgedrongen. Gebruik grondwater nooit voor consumptie zonder een erkende wateranalyse. Voor de tuin is het in de meeste gevallen prima, maar wees voorzichtig met groenten die je rauw eet.
Ook als het grondwaterpeil in jouw regio erg diep zit, kunnen de aanlegkosten hoog oplopen terwijl de opbrengst tegenvalt. Een grondwaterkaart van het waterschap geeft inzicht in de verwachte diepte op jouw locatie. Die kaarten zijn veelal gratis te raadplegen via de website van je waterschap.
Zelf slaan of uitbesteden?
Een smalle boorput zelf slaan is haalbaar voor een handige doe-het-zelver. Je huurt of koopt een grondboor of slagset, en drijft buizen de grond in tot je water bereikt. Dit vraagt tijd en enige fysieke inspanning, maar de materiaalkost is aanzienlijk lager. Nadelen zijn dat je bij tegenslag, denk aan stenen in de bodem of onduidelijke grondlagen, snel vast komt te zitten. Een erkend boordbedrijf werkt sneller en geeft vaak garantie op het resultaat.
Voor grotere diepten, of als je ook de put voor de wasmachine of toilet wil gebruiken, is uitbesteden aan een specialist in vrijwel alle gevallen verstandiger. De installatie moet dan ook voldoen aan extra eisen rondom leidingen en filterinstallaties.
Een waterput in de tuin is voor veel tuinbezitters een goede investering, zeker bij een grote tuin of hoog waterverbruik buiten. Doe altijd vooraf een check bij je gemeente en waterschap, laat de grondwaterdiepte en eventuele vervuiling in kaart brengen, en vergelijk de aanlegkosten eerlijk met je huidige waterrekening. Dan zie je snel genoeg of de put op jouw perceel de moeite waard is.
