Een waterput bouwen doe je door een put te slaan of te boren tot je het grondwater bereikt, en die vervolgens te voorzien van een buis, een afdekking en een pomp. Het is een haalbaar doe-het-zelf project voor wie een eigen bron wil voor tuinwater of als aanvulling op drinkwater, maar er zijn een paar technische en wettelijke stappen waar je niet omheen kunt.
Geslagen of geboorde waterput: wat past bij jou?
Er zijn twee gangbare manieren om een waterput aan te leggen: slaan of boren. Bij een geslagen put drijf je een filterput (een dunne buis met een filter aan de onderkant) de grond in met een slaggewicht. Dit werkt goed in zandige of lichte grond tot een diepte van ongeveer 6 tot 10 meter. De methode is betaalbaar en geschikt voor de doe-het-zelver, al kost het flink wat fysieke inspanning.
Boren gaat dieper en werkt ook in zwaardere gronden zoals klei. Hiervoor gebruik je een grondboor of huur je een boormachine. Gaat je put dieper dan 10 meter, dan is een professioneel boorbedrijf in de meeste gevallen verstandiger. De kosten voor boren zijn hoger, maar de wateropbrengst is vaak stabieler.
Wat je nodig hebt voor de bouw van een waterput
Voor een eenvoudige geslagen put heb je de volgende materialen nodig:
- Een filterput of bronput (buis van PVC of staal, diameter meestal 1 tot 2 inch)
- Extra verlengstukken voor de buis
- Een slaggewicht of rammei
- Teflon tape voor de verbindingen
- Een hand- of elektrische tuinpomp
- Koppelstukken en eventueel een drukvat
Veel van deze onderdelen zijn los te koop bij bouwmarkten of via Marktplaats, waar ook tweedehands bouwwaterputten en materialen worden aangeboden. Vergelijk prijzen goed, want de kwaliteit van buizen en filters verschilt sterk.
Stap voor stap een waterput slaan
Begin met het bepalen van de locatie. Kies een plek ver genoeg van rioolaansluitingen, mest of andere vervuiling, minstens 10 tot 15 meter als richtlijn. Controleer ook of er geen kabels of leidingen in de grond liggen (gratis op te vragen via het Kadaster of KLIC-melding bij het Kadaster).
Schroef de filterbuis en de eerste verlengbuis in elkaar. Zet de buis rechtop en sla hem met het slaggewicht de grond in. Voeg telkens een nieuwe verlengbuis toe zodra de vorige het maaiveld nadert. Ga door totdat je het grondwater bereikt, herkenbaar doordat de buis niet meer zakt maar water geeft als je eraan pompt.
Zodra de put op diepte zit, monteer je de pomp bovenop de buis. Laat de put eerst een tijdje doorpompen om het troebele water weg te spoelen. Test daarna de waterkwaliteit voordat je het water voor iets anders dan bewatering gebruikt.
Vergunning en regelgeving
In Nederland moet je voor het onttrekken van grondwater in de meeste gevallen een melding doen bij de provincie of het waterschap. Is de put bedoeld voor tuinbewatering met een kleine hoeveelheid water, dan is in veel gevallen een eenvoudige melding voldoende in plaats van een volledige vergunning. Voor grotere onttrekkingen of diepe putten gelden strengere regels. Controleer dit bij jouw gemeente of waterschap voordat je begint, want de regels verschillen per regio.
Het water uit een eigengebouwde waterput mag je in Nederland niet gebruiken als drinkwater zonder goedgekeurde installatie en watertest. Voor tuinbewatering is het in de meeste situaties wel toegestaan.
Wat kost een waterput bouwen?
Een eenvoudige geslagen put van 6 tot 8 meter diep kost in doe-het-zelf uitvoering naar schatting rond 150 tot 400 euro in materiaalkosten (2026). De grootste kostenpost is de pomp. Een simpele handpomp kost een paar tientjes, een elektrische tuinpomp ligt al gauw tussen de 80 en 200 euro. Laat je de put professioneel slaan of boren, dan komen de totale kosten naar schatting uit op 500 tot 2.000 euro of meer, afhankelijk van de diepte en het type grond.
Tweedehands materialen voor het bouwen van een waterput zijn soms voor weinig geld te vinden, maar let op de staat van de filterbuis. Een beschadigd filter geeft slechtere wateropbrengst en laat grond in de put.
Het bouwen van een eigen waterput is een praktisch project dat je flink kan schelen op de waterrekening als je grote tuin of moestuin hebt. De sleutel zit in een goede voorbereiding: de juiste grondsoort inschatten, de juiste materialen kiezen en de lokale regels nakijken. Doe je dat goed, dan heb je voor relatief weinig geld een betrouwbare bron van grondwater tot je beschikking.
