Regenwater ondergronds opvangen doe je met een ondergrondse regenwatertank die via dakgoten en een filter verbonden is met je regenpijp. Het water wordt onder de grond opgeslagen en kun je daarna gebruiken voor toilet, wasmachine of tuinberegening. Dat spaart drinkwater en verlaagt je waterrekening.
Een ondergronds systeem heeft een groot voordeel ten opzichte van een bovengrondse ton: de capaciteit is veel groter (vaak 3.000 tot 10.000 liter), het water blijft koeler en donkerder bewaard waardoor algengroei nauwelijks een probleem is, en de tank neemt geen ruimte in je tuin in beslag. Toch zijn er ook nadelen en aandachtspunten waar je vooraf rekening mee houdt.
Hoe werkt een ondergronds systeem voor regenwater opvangen?
Het principe is eenvoudig. Regenwater valt op je dak, stroomt via de dakgoten naar de regenpijp en wordt daarna naar de ondergrondse tank geleid. Vlak voor de inlaat zit een filter die bladeren, takjes en grof vuil tegenhoudt. Fijnere deeltjes zakken in de tank naar de bodem of worden door een drijvend inlaatfilter afgevangen zodat je alleen het schoonste water uit het midden van de tank oppomt.
Vanuit de tank pomp je het water omhoog via een dompelpomp of drukvat. Die pomp verbindt je met de gewenste toepassingen in huis of in de tuin. Een overloopbuis zorgt dat bij hevige regen het overtollige water veilig wegstroomt naar het riool of een infiltratievoorziening.
Welke onderdelen heb je nodig?
Een volledig ondergronds systeem bestaat uit de volgende onderdelen:
- De tank zelf: gemaakt van polyethyleen (PE) of beton. PE-tanks zijn lichter en makkelijker te plaatsen; betontanks zijn zwaarder maar houden beter stand bij hoge grondwaterdruk.
- Inlaatfilter: houdt grof vuil buiten de tank. Wordt geplaatst in de regenpijp of direct bij de tankinlaat.
- Drijvend zuigfilter: zorgt dat de pomp water afneemt uit het midden van de tank, waar het schoonst is.
- Dompelpomp of externe drukvijzelpomp: transporteert het water naar het gebruikspunt.
- Overloop: leidt overtollig water af zonder dat de tank overloopt.
- Mangat of inspectieluik: voor onderhoud en inspectie van de tank.
Regenwater opvangen ondergronds: de plaatsing stap voor stap
De installatie vraagt grondwerk en enige voorbereiding. Dit zijn de stappen op hoofdlijnen:
- Locatie kiezen: kies een plek dichtbij de regenpijp en niet te ver van de gebruikspunten. Reken op minimaal 50 cm dekking boven de tank voor rijdbaar terrein, of 20 tot 30 cm voor gras of beplanting.
- Graven: de put moet groot genoeg zijn voor de tank plus een laag zand rondom (minimaal 10 cm aan alle kanten).
- Zandbedding aanbrengen: leg een egale laag zand op de bodem zodat de tank niet kiert of scheef staat.
- Tank plaatsen: laat een PE-tank leeglopen of vul hem deels met water om opdrijven te voorkomen bij hoge grondwaterstand.
- Aansluitingen maken: verbind de regenpijp via het filter met de inlaat van de tank. Sluit de overloop aan op het riool of infiltratievoorziening.
- Pomp en leidingwerk installeren: leg de persleiding naar huis en verbind met de pomp en het drukvat.
- Tank aanvullen en testen: giet water in de tank, controleer alle aansluitingen op lekkage en test de pomp.
Welke tankgrootte heb je nodig?
Een vuistregel: reken per bewoner op circa 1.000 liter tankcapaciteit als je het water alleen voor toilet en wasmachine gebruikt. Gebruik je het ook voor tuinberegening, dan heb je meer nodig, zeker in de zomer. Een gemiddeld huishouden van vier personen kiest vaak voor een tank van 5.000 tot 7.500 liter. Hoe groter het dakoppervlak, hoe sneller de tank zich vult: een dak van 80 m² levert bij 10 mm regen al 800 liter op.
Een te kleine tank loopt al na een paar regendagen vol en je verliest veel water via de overloop. Een te grote tank kost meer geld en graafwerk. Voor de meeste woningen is 5.000 liter een evenwichtige keuze.
Kosten en terugverdientijd
De aanschafkosten voor een ondergronds systeem liggen naar schatting in 2026 tussen de 1.500 en 4.000 euro, afhankelijk van de tankgrootte en de complexiteit van de installatie. Daar komen graafkosten bij als je een aannemer of grondwerker inhuurt, wat de totaalprijs kan verhogen naar 3.000 tot 6.000 euro. Doe je het grondwerk zelf, dan bespaar je flink.
De terugverdientijd hangt af van je waterverbruik en de lokale drinkwaterprijs. Bij een gemiddeld waterverbruik en een normaal neerslagpatroon wordt de installatie niet snel in vijf jaar terugverdiend puur op basis van besparing op de waterrekening. De voordelen zitten meer in duurzaamheid, minder belasting van het riool bij piekbuien, en onafhankelijkheid van drinkwater voor niet-drinkbare toepassingen.
Onderhoud van je ondergrondse regenwatertank
Een ondergrondse tank is grotendeels onderhoudsarm, maar volledig zonder aandacht is hij niet. Controleer de filters twee tot vier keer per jaar en maak ze schoon. Spoel het inlaatfilter na elk bladerseizoen door. Eens in de paar jaar loont het om de binnenkant van de tank te inspecteren via het mangat: controleer op slibvorming op de bodem en verwijder dit als het zich ophoopt. De pomp heeft periodieke controle nodig; raadpleeg de handleiding van de fabrikant voor de aanbevolen onderhoudsintervallen.
Wanneer is een ondergrondse tank niet de juiste keuze?
Bij een zeer hoge grondwaterstand is plaatsing ingewikkelder en duurder, en bestaat het risico op opdrijven van de tank. In dat geval vraagt de installatie extra maatregelen, zoals verankeringen of een betonnen tank. Ook als je dakoppervlak klein is (minder dan 30 m²) of je weinig ruimte hebt om te graven, is een grote ondergrondse tank minder zinvol. Een bovengrondse tank of een kleinere ondergrondse unit past dan beter bij de situatie.
Ondergronds regenwater opvangen is een solide investering voor wie structureel water wil besparen en het riool wil ontlasten bij zware buien. De installatie vraagt een eenmalige inspanning en wat grondwerk, maar daarna heb je jarenlang een betrouwbare bron van regenwater voor alle toepassingen waarbij drinkwaterkwaliteit niet nodig is. Laat je vooraf informeren over de grondwaterstand op jouw locatie en kies een tankgrootte die past bij je dakvlak en gebruik.
