Je toilet doorspoelen met regenwater is een van de meest praktische manieren om drinkwater te besparen. Een gemiddeld toilet gebruikt bij elke spoelbeurt 6 tot 9 liter water, en dat loopt snel op als je weet dat een huishouden de wc gemiddeld zo’n 5 keer per persoon per dag gebruikt. Door regenwater op te vangen en te gebruiken voor het doorspoelen, vervang je een groot deel van je drinkwaterverbruik door gratis hemelwater.
Hoeveel drinkwater bespaar je?
Het toilet is verantwoordelijk voor ongeveer 30% van het totale waterverbruik in een huishouden. Voor een gezin van vier personen kan dat neerkomen op meer dan 50.000 liter drinkwater per jaar, alleen al voor het spoelen. Als je dat volledig vervangt door regenwater, bespaar je een flinke hoeveelheid drinkwater én op je waterrekening. Hoeveel dat precies scheelt, hangt af van je gemeente en de geldende waterprijzen, maar de besparing loopt in veel gevallen op tot honderden euro’s per jaar over de levensduur van de installatie.
Nederland heeft gemiddeld zo’n 800 millimeter neerslag per jaar. Op een dakvlak van 50 vierkante meter vang je daarmee theoretisch 40.000 liter regenwater op. Dat is, met enige uitval door verdamping en filterverliezen, in de meeste gevallen ruim voldoende om het toilet het hele jaar door mee te spoelen.
Wat heb je nodig om regenwater te gebruiken voor de wc?
Je hebt een compleet regenwatersysteem nodig. Dat bestaat uit een aantal vaste onderdelen:
- Regenwaterput of opslagtank: Een ondergrondse of bovengrondse tank vangt het regenwater op vanuit de dakgoot. Gangbare volumes liggen tussen de 3.000 en 10.000 liter, afhankelijk van de behoefte en de beschikbare ruimte.
- Filter: Bladeren, stof en fijn vuil moeten buiten de tank worden gehouden. Een goede voorfilter (dakfilter of putfilter) is hierbij onmisbaar.
- Pomp: Een huishoudwaterpomp stuurt het regenwater vanuit de tank naar de toiletreservoir. De pomp schakelt automatisch in zodra er vraag is.
- Terugloopbeveiliging: Dit is wettelijk verplicht. Het zorgt ervoor dat regenwater nooit in het drinkwaternet terecht kan komen. Zonder deze beveiliging is de installatie niet toegestaan.
- Overloopvoorziening met drinkwater: Bij langdurige droogte schakelt het systeem automatisch over op drinkwater, zodat je toilet altijd blijft werken.
Is het veilig en toegestaan?
Regenwater is niet geschikt om te drinken of te gebruiken voor douchen, maar voor het doorspoelen van de wc is het prima bruikbaar. Het water hoeft immers niet drinkwaterkwaliteit te hebben. In Nederland is het gebruik van regenwater voor het toilet toegestaan, mits de installatie voldoet aan de eisen uit het Drinkwaterbesluit. De terugloopbeveiliging (ook wel een terugslagklep of drukonderbreker genoemd) is daarin de sleuteleis: die voorkomt kruisbesmetting met het drinkwaternet.
Laat de installatie bij voorkeur aanleggen of controleren door een erkend installateur. Sommige gemeenten stellen aanvullende eisen of bieden subsidie aan. Het is verstandig om dit vooraf te checken bij je gemeente.
Kosten en terugverdientijd
Een complete installatie voor het doorspoelen van de wc met regenwater kost naar schatting, rond 2025, tussen de 1.500 en 3.500 euro, afhankelijk van de tankgrootte, de complexiteit van de aanleg en of je al een geschikte dakafvoer hebt. Bij een bestaand huis met een tuin is het aanleggen van een ondergrondse put de grootste kostenpost.
De terugverdientijd hangt af van je waterverbruik en de lokale waterprijzen. Bij een gemiddeld huishouden van drie tot vier personen wordt die terugverdientijd vaak geschat op 10 tot 20 jaar. Dat is niet razendsnel, maar de installatie gaat doorgaans veel langer mee. Wie ook regenwater wil gebruiken voor de wasmachine of tuin, spreidt de investering over meer toepassingen en komt eerder uit de kosten.
Wanneer is het minder zinvol?
In een appartement zonder eigen dakoppervlak is een eigen regenwaterinstallatie vrijwel onmogelijk. Ook als je een klein dakvlak hebt of in een gebied woont met weinig neerslag, is de opbrengst beperkter. Verder vraagt het systeem enig onderhoud: de filters moeten regelmatig worden schoongemaakt of vervangen, en de tank moet af en toe worden gecontroleerd op algengroei of ophoping van sediment. Wie geen tijd of zin heeft in dat onderhoud, doet er verstandig aan dit mee te wegen.
Het doorspoelen van de wc met regenwater is voor veel huishoudens met een eigen woning en een redelijk dakvlak een nuttige, langdurige investering. De besparing op drinkwater is reëel, de techniek is betrouwbaar en de regels zijn duidelijk. De vraag is vooral of de aanlegkosten passen bij je situatie en plannen voor de komende jaren.
