Een waterpomp is een apparaat dat water verplaatst van de ene naar de andere plek door druk op te bouwen in een buizen- of leidingsysteem. Dat klinkt eenvoudig, en in de kern is het dat ook: een waterpomp zorgt ervoor dat water stroomt waar het moet zijn, of dat nu in een huis, een auto, een caravan of een tuin is. Zonder pomp zou water alleen door zwaartekracht bewegen, wat in de praktijk zelden genoeg is.
Hoe werkt een waterpomp?
De meeste waterpompen werken op basis van onderdruk of centrifugaalkracht. Bij een centrifugaalpomp draait een waaier (impeller) snel rond. Die beweging trekt water aan de inlaatkant aan en slingert het met kracht naar de uitlaatkant. Zo ontstaat druk en stroming. Bij een membraanpomp beweegt een membraan heen en weer, wat water aanzuigt en wegstuwt. Dit type zie je veel in caravans en campers, omdat het stil is en goed met lage druk overweg kan.
De druk die een pomp opbouwt, wordt gemeten in bar. Een huishoudelijke drinkwaterpomp levert vaak tussen de 2 en 5 bar. Een pomp voor de tuin of een vijver werkt soms met lagere druk, maar hogere volumes water per uur. Die hoeveelheid wordt uitgedrukt in liters per minuut of liters per uur.
Soorten waterpompen
Er zijn veel verschillende typen waterpompen, elk geschikt voor een specifieke toepassing. De bekendste op een rij:
- Centrifugaalpomp: veel gebruikt in huizen, industrie en zwembaden. Geschikt voor grote hoeveelheden water bij gematigde druk.
- Membraanpomp: populair in caravans, campers en boten. Stil, compact en betrouwbaar bij lage debieten.
- Onderwaterpomp (dompelpomp): wordt volledig ondergedompeld, bijvoorbeeld in een put, een kelder of een vijver. Effectief omdat de pomp het water niet hoeft aan te zuigen maar het omhoog drukt.
- Circulatiepomp: verplaatst water binnen een gesloten systeem, zoals een centrale verwarming. Zorgt voor een constante kringloop van warm water.
- Tuinpomp of oppervlaktepomp: staat boven de grond en zuigt water aan uit een put of regenton. Handig voor beregening of het vullen van een vijver.
- Koelwaterpomp: zit in de motor van een auto of machine en houdt de motor op temperatuur door koelvloeistof rond te pompen.
Waar gebruik je een waterpomp voor?
Een waterpomp duikt op in verrassend veel situaties. In een woning zorgt een drukpomp ervoor dat je ook op de bovenste verdieping fatsoenlijke waterdruk hebt. In een caravan of camper pompt een kleine 12V membraanpomp water uit de tank naar de kraan. In de auto is het de koelwaterpomp die voorkomt dat de motor oververhit raakt. En in de tuin gebruik je een pomp om regenwater uit een ton te sproeien of om een vijver te filteren.
Ook in de industrie zijn waterpompen onmisbaar: voor koeling, transport van vloeistoffen en proceswater in fabrieken. Bij overstromingen worden dompelpompen ingezet om kelders of polders leeg te pompen.
Waar let je op bij het kiezen van een waterpomp?
De juiste pomp kiezen hangt af van een paar concrete factoren. Ten eerste het debiet: hoeveel liter per minuut of uur moet er stromen? Ten tweede de opvoerhoogte: hoe hoog moet het water worden gepompt? Een pomp die water 5 meter omhoog moet stuwen, heeft meer vermogen nodig dan een pomp die op gelijke hoogte werkt. Ten derde de energiebron: werkt het systeem op 230V netstroom, 12V (accu) of zelfs op zonne-energie?
Let ook op of de pomp droogloopbeveiliging heeft. Een pomp die droogloopt (dus draait zonder water) kan binnen korte tijd kapotgaan. Bij caravanpompen en tuinpompen is dit een veelvoorkomend probleem als de tank leeg is en de pomp blijft aanstaan.
Tot slot speelt geluid een rol, zeker binnenshuis of in een caravan. Membraanpompen zijn stiller dan centrifugaalpompen, maar maken bij slijtage een karakteristiek tikkend geluid dat aangeeft dat onderhoud nodig is.
Een waterpomp is kortom een breed begrip voor een apparaat dat in heel veel vormen en maten bestaat. De juiste keuze hangt volledig af van wat je wilt verplaatsen, hoe ver, hoe hoog en met welke energiebron. Weet je die vier dingen, dan vind je altijd een type dat past.
