De waterleiding in je huis moet geaard zijn als het een metalen leiding is die in contact staat met elektrische apparaten. Dit is geen keuze, maar een veiligheidsmaatregel die in de Nederlandse elektrische installatiënorm (NEN 1010) is vastgelegd. Zonder aarding kan een stroomstoring of een defect apparaat spanning op de leidingen zetten, met gevaar voor elektrische schokken als gevolg.
Waarom aarding van de waterleiding verplicht is
Metalen waterleidingen geleiden stroom. Als een apparaat dat op de waterleiding is aangesloten, zoals een boiler, een geiser of een warmtepomp, een interne fout heeft, kan spanning op de metalen buis komen te staan. Iemand die dan de kraan aanraakt, kan een stroomstoot krijgen. Aarding voorkomt dit: de spanning wordt via een aardedraad direct naar de aarde afgevoerd, zodat een aardlekschakelaar of zekering uitschakelt voordat er gevaar ontstaat.
De verplichting geldt voor alle metalen leidingen in de installatie, inclusief de waterleidingen. Het maakt daarbij niet uit of de leiding zelf elektrisch is, alleen al de verbinding met een elektrisch gevoed toestel is genoeg om aarding noodzakelijk te maken.
Welke leidingen moeten geaard worden?
Niet elke waterleiding vraagt om aarding. Dit zijn de situaties waarbij het wel verplicht of sterk aan te raden is:
- Metalen (koperen of stalen) waterleidingen die verbonden zijn met een elektrisch apparaat, zoals een boiler, geiser, doorstroomkraan of wasmachine.
- Alle metalen leidingen die deel uitmaken van een aaneengesloten metalen installatie, ook als ze niet direct op een apparaat zijn aangesloten.
- Metalen verwarmingsleidingen die in de buurt liggen van of verbonden zijn met elektrisch verwarmde systemen.
Kunststof leidingen (PVC, PEX of meerlagenbuis) hoeven in principe niet geaard te worden, omdat ze geen stroom geleiden. Let wel op: als er op een bepaald punt een metalen koppeling of aansluiting zit, geldt de aardingsplicht wel voor dat metalen onderdeel.
Hoe werkt aarding van een waterleiding in de praktijk?
De aarding van een waterleiding wordt gerealiseerd door een aardedraad (een groengeel geïsoleerde draad) aan te sluiten op de metalen buis en die draad te verbinden met de aardeklem in de meterkast. De verbinding met de buis gebeurt via een speciale aardeklem of een leidingklem die stevig om de buis geklemd wordt. Dit zorgde voor een goede elektrische verbinding.
Een paar praktische punten daarbij:
- De klem moet op een blankgepolijst stuk buis worden geplaatst, zonder verf of oxidatie, zodat de elektrische verbinding goed is.
- De aardedraad mag geen onderbreking hebben tussen de leiding en de aardeklem in de meterkast.
- Als er een kunststof tussenstuk in de leiding zit, doorbreekt dat de aardverbinding. Je moet dan aan beide kanten van het kunststof tussenstuk apart aarden, of een overbruggingskabel aanbrengen.
- De dikte van de aardedraad is afhankelijk van de situatie, maar een draad van 4 mm² is in de meeste huishoudelijke situaties gebruikelijk.
Wat als je waterleiding niet geaard is?
Bij een keuring van je elektrische installatie, bijvoorbeeld bij de verkoop van een woning of bij een periodieke inspectie, wordt de aarding van metalen leidingen gecontroleerd. Ontbreekt die aarding, dan levert dat een onveiligheidsopmerking of een afkeuring op. Je bent dan verplicht de situatie te laten herstellen.
Buiten keuringen om geldt: een niet-geaarde metalen waterleiding is een sluimerend veiligheidsrisico. Zolang alles goed werkt merk je er niets van, maar bij een defect apparaat kan de situatie direct gevaarlijk worden. Dat maakt het een punt dat je niet moet uitstellen.
Zelf doen of een elektricien inschakelen?
De aansluiting van de aardeklem op de buis is een relatief eenvoudige klus die een handige doe-het-zelver zelf kan uitvoeren. De verbinding met de meterkast is een ander verhaal: werkzaamheden aan de meterkast en de hoofdaarding zijn in Nederland voorbehouden aan erkende elektriciens. Twijfel je of je aardverbinding correct is, laat het dan altijd controleren door een gecertificeerd installateur. Die kan met een eenvoudige meting aantonen of de aarding deugdelijk is.
Kortom: controleer bij elke metalen waterleiding die verbonden is met een elektrisch apparaat of er een aardedraad aanwezig is. Is die er niet, laat het dan aanleggen. Het is een kleine ingreep die veel ellende kan voorkomen.
