Een aardklem op de waterleiding zorgt ervoor dat de metalen waterleiding elektrisch verbonden is met de aardinginstallatie van je huis. Dat klinkt technisch, maar het principe is eenvoudig: metalen leidingen (water, gas, cv) moeten worden aangesloten op een centraal aardingspunt, zodat er bij een stroomstoring of kortsluiting geen gevaarlijke spanning op die leidingen kan komen te staan. De aardklem is het onderdeel waarmee je de aardedraad vastklemt op de leiding zelf.
Waarom een aardklem op de waterleiding verplicht is
In Nederland is het aarden van metalen leidingen geen keuze, maar een verplichting vanuit de NEN 1010-norm. Dit is de Nederlandse installatienorm voor laagspanningsinstallaties. Metalen waterleidingen kunnen spanning geleiden, zeker als ergens in de installatie een fout optreedt. Zonder aarding loop je het risico dat iemand die de leiding aanraakt een stroomschok krijgt. Door de leiding te aarden leid je een eventuele foutspanning veilig af naar de grond, waarna de zekering of de aardlekschakelaar de stroomkring uitschakelt.
Dit geldt niet alleen voor de waterleiding, maar ook voor de cv-leiding en soms de gasleiding (afhankelijk van het type installatie). Al die leidingen komen samen op één centraal aardingspunt, ook wel de hoofdaardingsklem of aardingsrail genoemd.
Wat is een aardklem precies?
Een aardklem is een metalen klem die je om een buis plaatst en vastdraait met een schroef. Aan de klem zit een boutverbinding waarop je de aardedraad (meestal een groen-gele ader) aansluit. De klem is gemaakt van geleidend metaal, zodat de elektrische verbinding goed is. Aardklemmen zijn er in verschillende maten, afgestemd op de diameter van de buis. Een veelvoorkomende maat is 13 tot 15 mm, geschikt voor gangbare waterleidingen van koper of staal met een buitendiameter in dat bereik.
Let bij het kopen op de juiste maat. Een te grote klem sluit niet goed aan op de buis, waardoor de elektrische verbinding slecht of zelfs afwezig is. Een te kleine klem past er niet omheen. Meet dus eerst de buitendiameter van je leiding op voordat je een aardklem koopt.
Hoe plaats je een aardklem op de waterleiding?
Het plaatsen zelf is niet ingewikkeld, maar doe het altijd met de stroom uitgeschakeld en schakel bij twijfel een erkend installateur in. De stappen zijn als volgt:
- Zet de stroom uit via de groepenkast.
- Reinig de buis op de plek waar de klem komt. Verwijder verf, roest of vet, zodat er een goede metalen verbinding ontstaat.
- Schuif de aardklem om de buis en draai de schroef of bout stevig vast. De klem moet niet kunnen draaien of verschuiven.
- Sluit de aardedraad aan op de boutverbinding van de klem. Gebruik de juiste kabelschoen of ring zodat de verbinding stevig is.
- Verbind het andere uiteinde van de aardedraad met het centrale aardingspunt in de meterkast of de hoofdaardingsklem.
- Controleer de verbinding met een continuïteitsmeter als je die hebt.
De aardedraad heeft bij voorkeur een doorsnede van minimaal 6 mm², maar raadpleeg de NEN 1010-norm of een installateur voor de exacte eis in jouw situatie. De kleur is altijd groen-geel, zodat je hem later makkelijk herkent.
Waar let je op bij de keuze van een aardklem voor de waterleiding?
Kies een aardklem van goed geleidend materiaal, bij voorkeur vertind koper of verzinkt staal. Goedkope klemmen van minder geleidend materiaal of met een slechte oppervlaktebehandeling kunnen roesten of een slechte verbinding geven, waardoor de aarding niet meer betrouwbaar werkt. Controleer ook of de klem geschikt is voor de buissoort: koper, staal en kunststof gedragen zich anders. Let op: kunststof leidingen zijn niet geleidend en hoeven zelf niet geaard te worden, maar eventuele metalen onderdelen in de leiding (zoals fittingen of aansluitingen) soms wel.
Een goede aardklem voor een waterleiding van 13 tot 15 mm is breed verkrijgbaar bij bouwmarkten en installatiegroothandels. De prijs is laag, naar schatting rond 2 tot 5 euro per stuk in 2025, maar de veiligheid die het biedt is groot.
Twijfel je of je waterleiding correct geaard is, of wil je de hele aardingsinstallatie laten nakijken? Laat dat dan doen door een erkend elektrotechnisch installateur. Die kan meten of de aarding voldoet aan de NEN 1010-norm en zo nodig verbeteringen aanbrengen.
