Lucht in de waterleiding herken je aan een klapperende of rammelende leiding, of een harde knal als je de kraan open- of dichtdraait. Dat geluid wordt veroorzaakt door luchtbellen die zich in de leidingen hebben verzameld en door het water worden meegesleurd. Het goede nieuws: in de meeste gevallen los je dit zelf op, zonder een loodgieter te bellen.
Hoe komt er lucht in de waterleiding?
Lucht in leidingen ontstaat bijna altijd bij werkzaamheden aan de waterleiding. Denk aan het vervangen van een kraan, het monteren van een nieuwe radiator of reparaties aan de hoofdleiding in de straat. Zodra het systeem wordt opengemaakt en daarna weer gevuld met water, kan er lucht achterblijven in de leidingen.
Ook kan lucht in de leiding komen na een waterdrukstoring of als de waterlevering tijdelijk is onderbroken door het waterbedrijf. Het water dat terugstroomt, duwt niet altijd alle lucht direct mee naar buiten. Die lucht blijft dan hangen op hogere punten in het leidingwerk, zoals bochten of hoogste punten in het systeem.
Hoe herken je lucht in de waterleiding?
De meest voorkomende signalen zijn:
- Een kloppend, bonkend of rammelend geluid in de muren of vloer als je de kraan opendraait.
- Een harde knal of tik op het moment dat je de kraan dichtdraait (ook wel “waterslag” genoemd).
- Water dat sputtert of met horten en stoten uit de kraan komt in plaats van in een gelijkmatige straal.
- Wit of troebel water dat na een paar seconden weer helder wordt (dit zijn kleine luchtbelletjes).
Wit water dat snel opheldert is overigens onschuldig. Het gaat dan om fijne luchtbelletjes die snel ontsnappen. Blijft het water troebel of heeft het een andere kleur, dan is er iets anders aan de hand en is nader onderzoek verstandig.
Lucht uit de waterleiding verwijderen: zo doe je dat
Het verwijderen van lucht uit leidingen heet ontluchten. Je kunt dit in de meeste situaties zelf doen door de volgende stappen te volgen:
- Open alle kranen in huis. Begin bij de laagste verdieping en werk omhoog. Laat het water een minuut of twee doorstromen.
- Spoel de kranen bij de hoogste punten het langst door. Lucht stijgt op, dus de lucht zit het vaakst hangen op de bovenste verdieping of op hoge punten in het leidingwerk.
- Draai de kranen één voor één dicht, weer van boven naar beneden.
- Herhaal dit zo nodig. Bij hardnekkige lucht kan het helpen om dit twee of drie keer te doen.
Heb je radiatoren in huis? Dan zit de lucht soms niet in de waterleiding zelf, maar in de verwarmingskring. Radiatoren ontlucht je apart met een ontluchtingssleutel via het ontluchtingsventiel, meestal aan de bovenkant van de radiator. Houd een doekje bij de hand: zodra er water uitkomt in plaats van lucht, is de radiator ontlucht en kun je het ventiel weer dichtdraaien.
Wanneer is een loodgieter nodig?
Ontluchten helpt niet altijd. Als de geluiden terugkeren terwijl er geen werkzaamheden zijn geweest, of als de waterdruk structureel laag is, kan er een ander probleem spelen. Denk aan een lekkage, een defect terugslagventiel of een probleem met de drukregelaar. In die gevallen is het verstandig een erkende loodgieter te laten kijken.
Aanhoudende waterslag (dat harde bonkende geluid bij het sluiten van een kraan) kan op de lange termijn schade veroorzaken aan leidingen en koppelingen. Laat dit niet te lang aanslepen als ontluchten niet helpt.
In de meeste gevallen is lucht in de waterleiding een tijdelijk en onschuldig probleem dat je zelf verhelpt door even alle kranen door te spoelen. Duurt het langer dan een dag of keert het steeds terug, dan is het slim om de oorzaak verder te laten onderzoeken.
